ไทยโดนหนักกว่าเขมร! ทรัมป์เคาะภาษีใหม่ ไทย 12.5% กัมพูชา 10% เกิดอะไรขึ้น?

ภาษีทรัมป์ ไทย 12.5% กลายเป็นตัวเลขที่น่าจับตา หลังสหรัฐฯ ประกาศภาษีรอบใหม่กับ 60 ประเทศ แต่สิ่งที่สะดุดตาคือ กัมพูชากลับถูกเก็บเพียง 10%

ไทยโดนหนักกว่ากัมพูชา 2.5 จุดเปอร์เซ็นต์ เกิดอะไรขึ้น และทำไมรอบนี้กัมพูชาถึงได้อัตราภาษีต่ำกว่าไทย?

ทั้งที่เมื่อพูดถึงปัญหาแรงงาน สิทธิมนุษยชน หรืออุตสาหกรรมที่ถูกจับตามองจากต่างประเทศ หลายคนอาจคิดโดยอัตโนมัติว่าไทยไม่น่าจะเป็นฝ่ายเสียเปรียบกัมพูชา

แต่รอบนี้ไม่ใช่เรื่องว่าใคร “ดูดีกว่า” ใคร

คำตอบอยู่ในเงื่อนไขที่รัฐบาลโดนัลด์ ทรัมป์ ตั้งเอาไว้ และกัมพูชาดันเดินเกมเข้าเงื่อนไขนั้นก่อน

ภาษีรอบนี้ไม่ใช่สงครามขาดดุลการค้าแบบเดิม

วันที่ 23 กรกฎาคม 2026 สำนักงานผู้แทนการค้าสหรัฐฯ หรือ USTR ประกาศมาตรการภายใต้ Section 301 ของกฎหมายการค้าสหรัฐฯ หลังสอบสวน 60 เขตเศรษฐกิจทั่วโลก

ข้อกล่าวหาหลักคือ ประเทศเหล่านี้ยังไม่มีมาตรการที่เพียงพอในการ ห้ามนำเข้าสินค้าที่ผลิตด้วยแรงงานบังคับหรือ Forced Labor

สหรัฐฯ แบ่งภาษีออกเป็นสองระดับหลัก

ประเทศที่มีระบบห้ามสินค้าจากแรงงานบังคับแล้ว หรือได้ให้คำมั่นว่าจะออกและบังคับใช้มาตรการดังกล่าว ถูกจัดอยู่ในกลุ่ม 10%

ส่วนประเทศที่ยังไม่เข้าเงื่อนไขนี้ ถูกจัดอยู่ที่ 12.5%

และนี่คือจุดที่ไทยกับกัมพูชาแยกทางกัน

กัมพูชา “ขยับก่อน” จึงได้ 10%

ในเอกสารจากทำเนียบขาว มีประโยคหนึ่งที่น่าสนใจมาก

สหรัฐฯ ระบุว่า หลังเริ่มกระบวนการสอบสวน มีหลายประเทศที่ดำเนินการออกมาตรการห้ามนำเข้าสินค้าที่เกี่ยวข้องกับแรงงานบังคับเพิ่มเติม

และหนึ่งในประเทศที่ถูกระบุชื่อชัดเจนคือ

Cambodia

ร่วมกับ Guatemala, Honduras, India, Sri Lanka และ Trinidad and Tobago

รัฐบาลสหรัฐฯ จึงเห็นว่าประเทศเหล่านี้ควรได้รับอัตรา 10% เพื่อกระตุ้นให้เดินหน้าบังคับใช้มาตรการต่อไป

พูดง่าย ๆ คือ

กัมพูชาไม่ได้ได้ 10% เพราะสหรัฐฯมองว่ากัมพูชาไม่มีปัญหาแรงงานบังคับ แต่เพราะกัมพูชา ตอบสนองต่อสิ่งที่สหรัฐฯต้องการ หลังการสอบสวนเริ่มขึ้น

แล้วไทยทำไมกลายเป็น 12.5%?

ในรายชื่อกลุ่ม 10% ของ USTR มี 17 ประเทศ ได้แก่ Argentina, Bangladesh, Cambodia, Canada, Ecuador, El Salvador, Guatemala, Honduras, India, Indonesia, Jordan, Malaysia, Mexico, Pakistan, Sri Lanka, Trinidad and Tobago และสหราชอาณาจักร

ไม่มีประเทศไทย

ดังนั้นไทยจึงตกอยู่ในกลุ่มที่เหลือ ซึ่ง USTR กำหนดอัตราไว้ที่ 12.5%

ไม่ได้หมายความว่าสหรัฐฯ กล่าวหาว่าสินค้าส่งออกของไทยทั้งหมดผลิตด้วยแรงงานบังคับ

สิ่งที่สหรัฐฯ กำลังเล่นงานคือ ระบบกฎหมายและการบังคับใช้เกี่ยวกับการนำเข้าสินค้าที่ผลิตจากแรงงานบังคับของประเทศคู่ค้า

หรือพูดให้เห็นภาพ สหรัฐฯ กำลังถามว่า

“ประเทศของคุณมีประตูไว้กันสินค้าที่ผลิตด้วยแรงงานบังคับไม่ให้ไหลเข้าตลาดของตัวเองหรือยัง?”

ใครตอบโจทย์ได้มากกว่า ก็โดนภาษีน้อยกว่า

กัมพูชาเฉือนประเทศไทยแค่ 2.5% แต่ความหมายทางการแข่งขันอาจมากกว่านั้น

ส่วนต่างระหว่าง 10% กับ 12.5% ดูเผิน ๆ เหมือนเพียง 2.5 จุดเปอร์เซ็นต์

แต่สำหรับสินค้าส่งออกที่แข่งขันกันด้วยราคา ส่วนต่างเพียงเท่านี้ก็มีความหมาย

สมมติสินค้าจากไทยกับกัมพูชามีต้นทุนก่อนภาษีใกล้เคียงกัน ผู้ส่งออกกัมพูชาจะเริ่มต้นด้วยภาระภาษีที่ต่ำกว่าไทย

และยิ่งเป็นอุตสาหกรรมที่ทั้งสองประเทศแข่งขันกัน ไม่ว่าจะเป็นเสื้อผ้า รองเท้า สินค้าเกษตร หรือสินค้าที่ใช้แรงงานเข้มข้น ความแตกต่างด้านภาษีย่อมเป็นอีกหนึ่งตัวแปรที่บริษัทผู้นำเข้าสหรัฐฯ ใช้ตัดสินใจเลือกแหล่งผลิต

จึงไม่น่าแปลกที่ฝั่งกัมพูชาจะหยิบตัวเลข 10% ขึ้นมานำเสนอเป็นข่าวอย่างรวดเร็ว

แต่กัมพูชายังไม่ได้ “รอด” ตรงนี้ต้องขีดเส้นใต้ การได้อัตรา 10% ไม่ใช่รางวัลถาวร

เอกสารทำเนียบขาวระบุว่าการให้อัตราที่ต่ำกว่ามีเป้าหมายเพื่อ กระตุ้นให้ประเทศเหล่านี้บังคับใช้มาตรการอย่างมีประสิทธิภาพต่อไป

ดังนั้นขั้นต่อไปสหรัฐฯ จะไม่ได้มองแค่ว่า “มีกฎหมายหรือยัง” แต่จะมองต่อว่า “ใช้จริงหรือไม่”

ถ้ามีกฎหมายอยู่บนกระดาษ แต่สินค้าจากแหล่งที่ใช้แรงงานบังคับยังไหลผ่านประเทศนั้นได้เหมือนเดิม ก็ยังมีโอกาสถูกตรวจสอบอีก

เกมนี้ไทยอาจต้องรีบแก้

สำหรับประเทศไทย ข่าวนี้จึงไม่ควรถูกมองเพียงว่า “ทรัมป์ขึ้นภาษีไทยอีกแล้ว”

เพราะรอบนี้สหรัฐฯ เขียนทางออกเอาไว้ค่อนข้างชัด

ประเทศที่ออกและบังคับใช้มาตรการห้ามนำเข้าสินค้าที่ผลิตด้วยแรงงานบังคับ สามารถถูกจัดอยู่ในระดับที่ต่ำกว่าได้

กัมพูชาขยับแล้ว มาเลเซียได้ 10% อินโดนีเซียได้ 10% แต่ไทยอยู่ที่ 12.5%

คำถามจากนี้จึงไม่ใช่แค่ ทำไมไทยโดนมากกว่าเขมร

แต่คือ

รัฐบาลไทยจะทำอะไรเพื่อไม่ให้สินค้าไทยต้องเริ่มต้นการแข่งขันในตลาดสหรัฐฯด้วยต้นทุนที่สูงกว่าเพื่อนบ้าน?

เพราะในสงครามการค้ารอบใหม่ของทรัมป์ บางครั้งประเทศที่ได้เปรียบไม่ได้แปลว่าเป็นประเทศที่ไม่มีปัญหา

แต่อาจเป็นประเทศที่ อ่านเกมวอชิงตันออกและลงมือแก้ก่อน

แหล่งข่าวอ้างอิง

*สำนักงานผู้แทนการค้าสหรัฐฯ (USTR) ระบุหลักเกณฑ์อัตรา 10% และ 12.5% รวมถึงรายชื่อประเทศในแต่ละกลุ่มอย่างเป็นทางการ 

*ทำเนียบขาวระบุโดยตรงว่ากัมพูชาเป็นหนึ่งในประเทศที่ออกมาตรการห้ามนำเข้าสินค้าที่ผลิตด้วยแรงงานบังคับภายหลังการสอบสวน และจึงถูกกำหนดภาษีที่ 10%