สงครามข้อมูลข่าวสาร กำลังกลายเป็นอีกสมรภูมิสำคัญของความขัดแย้งไทย–กัมพูชา หลังเรื่องราวจากฝั่งกัมพูชาถูกส่งต่อผ่านบุคคลที่มีชื่อเสียงระดับโลก สื่อต่างประเทศ และผู้รายงานพิเศษของสหประชาชาติ ขณะที่ข้อมูลและคำชี้แจงจากประเทศไทยยังได้รับพื้นที่ในเวทีโลกไม่มากเท่าที่ควร
กองทัพอากาศไทยโพสต์ข้อความผ่านเพจทางการ ระบุว่า ประเทศไทยอาจไม่มีบริษัทล็อบบี้ยิสต์ระดับโลก แต่มีประชาชนกว่า 70 ล้านคน พร้อมย้ำว่า ความขัดแย้งในยุคปัจจุบันไม่ได้ตัดสินกันเฉพาะในสนามรบ แต่ยังเกิดขึ้นใน “สนามข้อมูลข่าวสาร” ด้วย
ข้อความนี้เกิดขึ้นท่ามกลางกระแสข่าวระหว่างประเทศที่พูดถึงผลกระทบต่อประชาชนกัมพูชาอย่างต่อเนื่อง
เมื่อเรื่องราวจากฝั่งกัมพูชาถูกส่งไปถึงสายตาชาวโลก
ก่อนหน้านี้ แองเจลินา โจลี นักแสดงและนักเคลื่อนไหวด้านมนุษยธรรม ได้โพสต์ถึงวาระครบหนึ่งปีของเหตุปะทะชายแดน โดยกล่าวถึงชาวกัมพูชาเกือบ 30,000 คนที่ยังต้องอาศัยอยู่ในพื้นที่รองรับผู้พลัดถิ่น และยังไม่สามารถกลับบ้านได้ ข้อความดังกล่าวถูกเผยแพร่ต่ออย่างกว้างขวางในสื่อกัมพูชาและสื่อต่างประเทศ
ต่อมา ทอม แอนดรูว์ส ผู้รายงานพิเศษแห่งสหประชาชาติว่าด้วยสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในกัมพูชา เดินทางเยือนกัมพูชาระหว่างวันที่ 20–31 กรกฎาคม และกล่าวหลังลงพื้นที่ว่า มีชาวกัมพูชาประมาณ 20,000 คนที่ยังพลัดถิ่น โดยบางส่วนระบุว่าไม่สามารถกลับไปยังบ้านเรือนในพื้นที่ซึ่งฝ่ายกัมพูชาอ้างว่าอยู่ภายใต้การควบคุมของทหารไทย
เมื่อข้อเท็จจริงกลายเป็นอาวุธในสงครามข้อมูลข่าวสาร
คำกล่าวของ ผู้รายงานพิเศษยูเอ็น ทำให้กระทรวงการต่างประเทศไทยต้องออกแถลงการณ์ชี้แจงเมื่อวันที่ 1 สิงหาคม โดยยืนยันว่าไทยไม่ได้เป็นฝ่ายเริ่มต้นความขัดแย้ง พร้อมโต้แย้งข้อมูลเกี่ยวกับสถานะของประชาชนบางส่วนในพื้นที่ชายแดน และเรียกร้องให้กลไกพิเศษของสหประชาชาติพิจารณาข้อมูลจากแหล่งที่ตรวจสอบได้ รวมถึงรับฟังข้อเท็จจริงจากทุกฝ่ายอย่างเป็นกลางและรอบด้าน
ในจังหวะที่เรื่องราวของฝ่ายกัมพูชาถูกส่งต่อผ่านทั้งบุคคลที่มีชื่อเสียงระดับโลก สื่อระหว่างประเทศ และกลไกของสหประชาชาติ โพสต์ของกองทัพอากาศไทยจึงสะท้อนความกังวลว่า หากประเทศไทยไม่มีข้อมูลของตัวเองออกไปสู่สายตาชาวโลกอย่างต่อเนื่อง ผู้คนภายนอกอาจได้รับฟังเรื่องราวเพียงด้านเดียว
กองทัพอากาศไทยชี้ สงครามยุคใหม่ไม่ได้ตัดสินกันเฉพาะในสนามรบ แต่รวมถึง “สนามข้อมูลข่าวสาร”
กองทัพอากาศไทยเผยแพร่ข้อความผ่านเพจทางการ ระบุว่า แม้ประเทศไทยอาจไม่มีบริษัทล็อบบี้ยิสต์ระดับโลก แต่ประเทศไทยมีประชาชนกว่า 70 ล้านคน ซึ่งสามารถมีส่วนช่วยให้ข้อมูลเกี่ยวกับประเทศถูกนำเสนออย่างถูกต้องและรอบด้านได้
โพสต์ดังกล่าวชี้ว่า ในโลกปัจจุบัน ผู้ที่นำเสนอเรื่องราวก่อน อาจมีอิทธิพลต่อการรับรู้ของสังคมโลก หากประเทศไทยไม่มีข้อมูลหรือคำชี้แจงของตัวเองออกมาอย่างต่อเนื่อง เรื่องราวเกี่ยวกับประเทศไทยก็อาจถูกนำเสนอผ่านมุมมองของผู้อื่นเพียงฝ่ายเดียว
กองทัพอากาศจึงเสนอแนวทางการสื่อสารอย่างรับผิดชอบ 5 ประการ ได้แก่
✅ ตรวจสอบข้อเท็จจริงก่อนเผยแพร่ข้อมูล
✅ ใช้ข้อมูลที่มีหลักฐานและแหล่งอ้างอิง
✅ แปลข้อมูลภาษาไทยให้ชาวต่างชาติเข้าใจได้
✅ อธิบายข้อเท็จจริงด้วยเหตุผล ไม่ใช้อารมณ์
✅ ชี้แจงข้อมูลที่คลาดเคลื่อนด้วยความสุภาพและข้อมูลที่ตรวจสอบได้
กองทัพอากาศย้ำว่า ประเทศไทยไม่ได้เรียกร้องให้ใครเลือกข้าง แต่ต้องการให้ประชาคมโลกได้รับฟังข้อเท็จจริงจากทุกฝ่ายอย่างรอบด้าน
พร้อมทิ้งท้ายแนวคิดว่า ความจริงอาจใช้เวลาในการเดินทาง แต่จะมีน้ำหนักได้ก็ต่อเมื่อมีผู้บอกเล่าด้วยข้อมูล หลักฐาน และความรับผิดชอบ
บทความนี้เรียบเรียงและวิเคราะห์จากโพสต์ของเพจกองทัพอากาศไทย Royal Thai Air Force